Erdal Nuhbasa – Hukuk ve Danışmanlık Bürosu – Hizmetlerimiz
Erdal Nuhbasa – Hukuk ve Danışmanlık Bürosu – Hizmetlerimiz
Yurt dışında yaşayan ve sahip olduğu aracı Türkiye’ye kesin olarak getirmek isteyen kişilerin bedelsiz araç ithali kapsamında karşılaştığı en önemli sorulardan biri şudur:
“Yurt dışında kullandığım aracımı Türkiye’ye getirip burada kalıcı olarak kullanabilir miyim?”
Bu sorunun cevabı, aracın Türkiye’ye geçici olarak getirilmesi ile kesin olarak ithal edilmesi arasındaki farkın bilinmesini gerektirir. Türkiye’de yabancı plakalı bir aracı belirli sürelerle kullanmak başka, aracın Türkiye’de serbest dolaşıma sokularak kesin ithal edilmesi başkadır.
Türkiye’ye kesin araç ithalatı, uygulamada “bedelsiz nakil vasıtası ithali” olarak adlandırılan özel bir gümrük rejimi kapsamında yapılabilir. Ancak burada “bedelsiz” ifadesi, aracın Türkiye’ye tamamen vergisiz sokulacağı anlamına gelmez. Kural olarak gümrük vergisi bakımından muafiyet bulunurken, ÖTV ve KDV tahsil edilir.
Bu nedenle, Türkiye’ye kesin dönüş yapmayı ve aracını da beraberinde getirmeyi planlayan kişinin kendi durumuna, aracın yaşına, aracın ne zamandan beri kendi adına kayıtlı olduğuna, başvuru süresi gibi aşağıda açıkladığımız şartlara dikkat etmesi gerekir.
Bedelsiz araç ithalatı, yurt dışında bulunan bir aracın Türkiye’ye yalnızca geçici süreyle getirilmesi değil, gerekli şartlar sağlanarak Türkiye’de serbest dolaşıma sokulmasıdır. Başka bir ifadeyle araç artık Türkiye’de geçici olarak bulunan yabancı plakalı bir araç olmaktan çıkar ve ithalat işlemleri tamamlanarak Türkiye’de kalıcı şekilde kullanılabilecek hale gelir.
Ticaret Bakanlığı’nın düzenlemesine göre bedelsiz ithalat kapsamında otomobil, motosiklet, karavan ve belirli diğer özel nakil vasıtaları getirilebilir. Buna karşılık motorlu ticari araçlar ve diğer ticari nakil vasıtaları bu muafiyet kapsamında ithal edilemez.
Burada önemli nokta şudur: Bedelsiz araç ithalatı, “vergisiz araç ithalatı” demek değildir.
Bedelsiz araç ithalatında esas olarak gümrük vergisi muafiyeti uygulanır. Aracın serbest dolaşıma girişinde ÖTV ve KDV tahsil edilir. Miras yoluyla intikal eden araçlarda ise farklı ve daha avantajlı bir vergi muafiyeti uygulanabilir.
Türkiye’ye bedelsiz olarak araç ithal edebilmek için hem kişinin hem de aracın belirli şartları taşıması gerekir.
1. Yurt dışında yaşayan ve Türkiye’ye kesin dönüş yapan Türk vatandaşları
2. Yurt dışındaki sürekli görevinden dönen kamu görevlileri
3. Sonradan Türk vatandaşlığına geçen kişiler
Kişinin şartları uygun olsa bile her araç kesin ithalat kapsamında getirilemez. Getirilecek aracın:
Daha önce de belirttiğim üzere Bedelsiz ithalat, hiç vergi ödememek değildir. Sadece gümrük vergisinden muaf olunur.
Ticaret Bakanlığı’na göre ÖTV, aracın motor hacmine göre değişen oranlarda uygulanır. KDV ise aracın CIF değeri ile ÖTV toplamının %20’si üzerinden hesaplanır. CIF değeri, aracın navlun ve sigorta bedelleri dahil kıymetini ifade eder.
Araç yaşına göre vergiye esas kıymet nasıl hesaplanır?
Örneğin; 1 yaşında ve 2.00 cm³ motor hacmine sahip dizel binek bir aracın gümrük kıymetini 50.000 Euro kabul edelim. Bu araç için %20 amortisman uygulanır ve vergiye esas kıymet aracın ilgili kıymetinin %80’i olarak dikkate alınır. Yani;
Bu durumda ÖTV hesabında esas alınacak kıymet 40.000 Euro olur. Örneğin bu aracın güncel ÖTV oranının %150 olduğunu varsayarsak:
Buna göre basitleştirilmiş örnekte, 50.000 Euro olarak kabul edilen araç kıymeti üzerinden toplam ÖTV ve KDV 80.000 Euro olarak hesaplanmaktadır. Ancak bu hesaplama, vergi hesabının nasıl yapıldığını göstermek amacıyla hazırlanmış örnek bir hesaplamadır. Gerçek ithalat işleminde gümrük tarafından yapılacak kıymet tespiti, uygulanacak güncel vergi oranları ve işlemin özelliklerine göre hesaplanan diğer mali yükümlülükler nedeniyle tutar değişebilir. Ayrıca gümrük işlemleri sırasında ardiye, hizmet veya benzeri işlem giderleri gibi ek masraflar da ortaya çıkabilir.
Bu nedenle yukarıdaki rakamı kesin ödenecek vergi tutarı olarak değil, Türkiye’ye kesin araç ithalatında karşılaşılabilecek vergi yükünü önceden anlamaya yardımcı olacak yaklaşık bir örnek olarak değerlendirmek gerekir.
| Araç Yaşı | Amortisman Oranı | Vergiye Esas Kıymet |
|---|---|---|
1 yaş |
%20 | %80 |
2 yaş |
%10 | %70 |
3 yaş |
%10 | %60 |
4 yaş |
%10 | %50 |
5 yaş |
%10 | %40 |
6 yaş |
%10 | %30 |
7-9 yaş |
%10 | %20 |
Belgeler kişinin hangi statü üzerinden başvurduğuna göre değişmektedir. Türkiye’ye kesin dönüş yapan ve yurt dışında en az 24 ay ikamet etmiş Türk vatandaşları bakımından Ticaret Bakanlığı tarafından belirtilen temel belgeler şunlardır:
Yurt dışındaki makamlar tarafından belgenin aslı alıkonulmuşsa, Türk dış temsilcilikleri tarafından onaylanmış örneği kullanılabilir. Kamu görevlileri, Türk vatandaşlığına geçen kişiler ve mirasçılar bakımından istenen belgeler farklılaşabilir.
Ticaret Bakanlığı’nın güncel bilgilendirmesinde bedelsiz araç ithalatı işlemleri için belirtilen gümrük müdürlükleri şunlardır:
Başvuru işlemleri kişi tarafından, eşi tarafından veya Gümrük Kanunu’nun 225. maddesi kapsamında temsil yetkisine sahip kişiler aracılığıyla yürütülebilir.
Bu hak bakımından başvuru süresi de önemlidir.
Evet. Miras yoluyla intikal eden araçlar, asağıdaki şartların sağlanması halinde Türkiye’ye gümrük vergisi, ÖTV ve KDV ödenmeden ithal edilebilir.
Miras kalan aracın vergisiz olarak Türkiye’ye ithal edilebilmesi için şu şartların sağlanması gerekir:
Otomobil, Motosiklet, Karavan, Otomobille birlikte römork, Özel uçak ve bazı spor/eğlence araçları, Bisiklet, Kürekli kayık / kano. Motorlu ve motorsuz özel nakil vasıtalarından şartlar sağlandığında her birinden birer adet getirilebilir. Örneğin; şartları sağlayan bir kişi aynı kapsamda bir otomobil, bir motosiklet ve bir bisikleti getirebilir.
Hayır. Bedelsiz araç ithalatında, miras yoluyla yapılan ithalatlar hariç olmak üzere aile ünitesi esas alınır. Eşlerden biri bu haktan yararlandıktan sonra diğer eşin de aynı süre içerisinde ayrıca bir araç getirmesi mümkün değildir.
Bedelsiz araç ithalatı hakkı 5 yılda bir kullanılabilir.
Hayır. Bedelsiz ithalat kapsamında getirilen araçlar, ithalattan itibaren 1 yıl geçmeden, gümrük idaresinden izin alınmaksızın satılamaz, devredilemez, kiralanamaz, teminat olarak gösterilemez ve ödünç verilemez.urusu diğer yasal şartlar ve uluslararası işgücü politikası kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Türkiye dışında 24 ayı aşmayan süreyle geçici olarak görevlendirilen kamu görevlileri, evlilik yoluyla Türk vatandaşlığına geçenler, Mavi Kart sahibi kişilerdir.
Yurt dışından Türkiye’ye araç getirme konusunda internette farklı uygulamalar birbirine karıştırılmaktadır. Oysa aşağıdaki dört konu birbirinden farklıdır:
Türkiye’ye Araç Getirme Konusunda Diğer Yazılarımız
Kendi durumunuza uygun uygulamayı daha ayrıntılı incelemek için diğer yazılarımıza da göz atabilirsiniz:
Bedelsiz Araç İthalatı İle İlgili Sorularınız İçin
İletişime Geçin!
