Erdal Nuhbasa – Hukuk ve Danışmanlık Bürosu – Hizmetlerimiz
Erdal Nuhbasa – Hukuk ve Danışmanlık Bürosu – Hizmetlerimiz
Türk Vatandaşlığına Alınma Kararının İptali gerek millî güvenlik gerekse idari nedenlerle verilen ve sonucu maddi ve manevi olarak sizi etkileyen ciddi bir hukuki süreçtir. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu kapsamında Türk vatandaşlığını kazanan yabancılar hakkında özellikle “hukuki şartlar oluşmadan verilmiş karar” gerekçesiyle yapılan iptaller, yabancıları ve ailesini etkilemektedir.
Son dönemde, yatırım yoluyla elde edilen Türk vatandaşlıklarının geri alınmasına yönelik önemli bir dalga yaşanmaktadır. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından usulsüz vatandaşlık satışları iddiaları üzerine başlatılan bir operasyonun ardından, İçişleri Bakanlığı, 5901 sayılı Kanun’un 31. ve 40. maddeleri uyarınca toplam 6.134 kişinin — 1.413 yatırımcı ve aile üyeleri dâhil — vatandaşlık kararlarını iptal etmiş veya geri almıştır.
21 Eylül 2026 tarihinde duyurulan ayrı bir soruşturma kapsamında, Gül İnşaat AŞ, Beyaz İnşaat ve LİV İnşaat ile bağlantılı gayrimenkul işlemleri incelenmiştir. Yetkililere göre, 734 satış incelenmiş, 274 satışın muvazaalı olduğu tespit edilmiş ve 1.070 kişinin vatandaşlık dosyası incelemeye alınmıştır. Bu gelişmeler, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı elde eden herkesin etkilendiği anlamına gelmemektedir. Her vatandaşlık dosyasının; taşınmazın satın alınması, ödeme kayıtları, değerleme raporu, uygunluk belgesi ve vatandaşlık sürecinde sunulan belgeler de dâhil olmak üzere bireysel olarak incelenmesi gerekmektedir.
Vatandaşlığınızın iptaline veya geri alınmasına ilişkin bir karar aldıysanız ya da Türk vatandaşlığınız şu anda sorgulanan bir gayrimenkul işlemi aracılığıyla elde edilmişse, kararın hukuki dayanağı ve izlenen prosedür gecikmeksizin incelenmelidir.
5901 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerine göre, Türk vatandaşlığının kaybı, iptali veya geri alınması farklı hukuki sebeplere dayanabilir. Yatırım yoluyla vatandaşlık edinilen durumlarda, idarenin hangi hukuki hükme dayandığının belirlenmesi özellikle önemlidir:
1. Vatandaşlık Kararının İptali – 31. Madde
5901 sayılı Kanun’un 31. maddesi uyarınca, vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin karar, başvuru sahibinin vatandaşlığı kazanmasıyla ilgili yanlış beyanda bulunması veya önemli bir hususu gizlemesi sonucunda verilmişse iptal edilebilir.
Bu hüküm, idarenin vatandaşlık başvurusu sırasında yanlış veya yanıltıcı bilgi ya da belgelerin kullanıldığını ileri sürdüğü durumlarda gündeme gelebilir.
40. madde, 31. maddeden farklıdır. Bu maddeye göre, Türk vatandaşlığının kazanılması veya kaybına ilişkin bir kararın, sonradan kararın verildiği tarihte kanuni şartların yerine getirilmediğinin veya aynı kararın birden fazla kez verildiğinin tespit edilmesi hâlinde geri alınması mümkündür.
Bu ayrım, idarenin daha sonra gerekli yatırım şartlarının gerçekte yerine getirilmediğini ileri sürdüğü yatırım yoluyla vatandaşlık dosyalarında özellikle önem taşıyabilir.
Yatırım yoluyla vatandaşlık edinilen dosyalarda, gerçeğe aykırı veya usulsüz değerleme raporları, taşınmaz değerlerinin şişirilmesi ve muvazaalı işlemler ile ilgili iddialar, vatandaşlık için gerekli yasal şartların gerçekten yerine getirilip getirilmediğinin veya yanlış bilgi verilip verilmediğinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Bununla birlikte, daha sonra hakkında soruşturma yürütülen bir müteahhit, değerleme şirketi veya aracı ile bir işlem yapılmış olması, kişinin Türk vatandaşlığını hukuka aykırı şekilde elde ettiği anlamına otomatik olarak gelmez.
Her dosya; gayrimenkul işlemi, ödeme kayıtları, değerleme raporu, uygunluk belgeleri ve vatandaşlık dosyası incelenerek ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Türk vatandaşlığının iptali (geri alınması) idari bir karar olmakla birlikte, kişinin hayatını, hukuki statüsünü ve ailesini derinden etkileyen ciddi sonuçlar doğurur. Sonuçlar, kararın hukuken 31. madde kapsamında iptal veya 40. madde kapsamında geri alma olarak değerlendirilmesine bağlıdır.
32. madde uyarınca, iptal kararı, iptal kararının verildiği tarihten itibaren hüküm doğurur ve vatandaşlığı asıl başvuru sahibi üzerinden kazanan eş ve çocuklar açısından da uygulanabilir.
40. madde ve Uygulama Yönetmeliği’nin 66. maddesi uyarınca ise geri alınan karar, ilk vatandaşlık kararının verildiği tarihten itibaren geçersiz kabul edilir.
Bu sonuçlar, özellikle istisnai vatandaşlık gibi özel yollarla vatandaşlık kazanan kişiler açısından büyük önem taşımaktadır.
Türk vatandaşlığının geri alınmasına dair kararın yabancıya tebliğ edilmesinden sonra 60 gün içinde iptal davası açılabilir. Mahkeme, iptal gerekçelerini, idarenin takdir yetkisini ve somut olayın özelliklerini detaylı inceleyerek kararın hukuka uygun olup olmadığını değerlendirir ve nihai kararını verir.
Türk vatandaşlığının iptali kararına karşı açılacak iptal davasında yetkili ve görevli mahkeme Ankara İdare Mahkemeleridir.
Doğru mahkemede dava açılması büyük önem taşımaktadır. Yanlış mahkemede dava açılması halinde dava dosyasının yetkisizlik kararıyla başka bir mahkemeye gönderilmesi, zaman kaybına ve ek masraflara yol açabilir.
Türk vatandaşlığının iptali kararına karşı açılan iptal davasının süresi, davanın niteliğine, dosyanın karmaşıklığına, idarenin savunma süresi ve mahkemenin iş yüküne göre değişkenlik göstermektedir. Genel olarak bu tür davalar 4 ile 18 ay arasında sonuçlanmaktadır.
Dava süreci devam ederken yürütmeyi durdurma talebi de yapılabilir. Mahkeme bu talebi kabul ederse, iptal kararının uygulanması geçici olarak durdurulabilir. Bu da özellikle Türkiye’de kalış hakkı, ikamet ve çalışma durumu açısından kritik avantaj sağlar.
Vatandaşlık İptali Kararına Karşı Dava Süreci
Türk vatandaşlığınız iptal edildiyse, süreç hakkında bilgi almak ve dava açmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime Geçin!
