Erdal Nuhbasa – Hukuk ve Danışmanlık Bürosu – Hizmetlerimiz
Erdal Nuhbasa – Hukuk ve Danışmanlık Bürosu – Hizmetlerimiz
Çalışma izni başvurularında işveren açısından yalnızca yabancının mesleği veya iş sözleşmesi değil; işyerindeki çalışan sayısı, işverenin mali yeterliliği ve işyerinin faaliyet alanı gibi kriterler de önem taşımaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çalışma izni değerlendirme kriterlerinde 3 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla bazı önemli değişiklikler yapıldı.
Söz konusu değişiklikler özellikle Türkiye’de daha önce yasal olarak bulunmuş yabancılar ile imalat, kümes hayvanları yetiştiriciliği ve geri dönüşüm sektörlerinde yabancı işçi çalıştıran veya çalıştırmak isteyen işverenleri ilgilendirmektedir. Bunun dışındaki çalışma izni başvurularında ise istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri bakımından mevcut uygulama devam etmektedir.
Dolayısıyla özellikle belirtmek isterim ki yapılan değişiklikler, tüm çalışma izni başvuruları bakımından genel bir istisna getirmemektedir.
İstihdam edilecek yabancının başvuru tarihi itibarıyla son 3 yıl içerisinde en az 1 yıl süreyle Türkiye’de çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında yasal olarak bulunmuş olması halinde, yurt içinden yapılacak çalışma izni başvurusunda istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmayacaktır. Ancak bu istisna aynı işyeri bakımından en fazla 3 yabancı için uygulanacaktır ve bu kapsamda çalışma izni bulunan yabancıların sayısı, aynı işyerinde çalışan Türk vatandaşlarının sayısını aşamayacaktır.
Örneğin:
Bu kapsamda aynı işyerinde 3 yabancı için istisnadan yararlanıldıktan sonra yapılacak 4. ve sonraki yabancı çalışma izni başvurularında bu özel düzenleme uygulanmayacaktır. Bu durumda 4. yabancı ve sonraki yabancılar bakımından genel çalışma izni değerlendirme kriterleri uygulanacaktır. Dolayısıyla üçüncü yabancıdan sonraki her bir yabancı için 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi ve işyerinin mali yeterlilik kriterlerini karşılaması gerekecektir.
31 Aralık 2027 tarihine kadar imalat sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde ilave yabancı işgücüne ihtiyaç duyulması halinde yabancılar için istihdam kriteri aranmayacaktır.
Buradaki düzenleme doğrudan istihdam kriterine ilişkindir. Yani Bakanlık, bu kapsamda yapılan başvuruda yabancı için “bu işyerinde her bir yabancıya karşılık 5 Türk çalışan var mı?” hesabını istihdam kriteri bakımından uygulamayacaktır.
31 Aralık 2027 tarihine kadar, ilave yabancı işgücüne ihtiyaç duyulması halinde kümes hayvancılığı sektöründe çalışacak yabancılar bakımından istihdam kriteri uygulanmayacaktır.
Ayrıca 5’ten az Türk çalışanı bulunan kümes hayvancılığı işyerleri için ayrıca bir düzenleme bulunmaktadır. Bu işyerlerinde, yabancı çalışan sayısının Türk çalışan sayısını aşmaması şartıyla 2 yabancıya kadar hem istihdam hem de mali yeterlilik kriterleri uygulanmayacaktır.
Örneğin:
31 Aralık 2027 tarihine kadar, ilave yabancı işgücüne ihtiyaç duyulması halinde, geri dönüşüm sektöründe çalıştırılacak yabancılar bakımından istihdam kriteri uygulanmayacaktır.
Ayrıca 5’ten az Türk çalışanı bulunan işyerlerinde, yabancı çalışan sayısının Türk çalışan sayısını aşmaması şartıyla 2 yabancıya kadar hem istihdam hem de mali yeterlilik kriterleri uygulanmayacaktır.
Örneğin:
1. İstihdam Kriteri
Genel kural olarak, bilanço esasına tabi işyerlerinde her bir yabancı için en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekmektedir. Ancak son yıl net satış tutarı 50 milyon TL veya daha fazla olan işyerlerinde, 5 yabancıya kadar yapılan çalışma izni başvurularında istihdam kriteri uygulanmamaktadır.
2. Mali Yeterlilik Kriteri
Yeni kurulan bilanço esasına tabi işyerlerinde ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması gerekmektedir.
Faaliyette bulunan işyerlerinde ise ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması veya net satışların en az 8 milyon TL olması veya ihracatın en az 150.000 ABD Doları olması şartlarından birinin karşılanması yeterlidir.
3. Ücret Kriteri
Yabancıya ödenecek ücret, mesleğin niteliğine göre belirlenmektedir.
Bilişim Sektörü
Yazılım geliştirme, veri tabanı, mobil yazılım, sistem-ağ ve güvenlik ile kurumsal mimari gibi uzmanlık gerektiren işlerde, bilişim sektöründeki işyerleri bakımından istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmamaktadır. Bilişim sektörü dışındaki işyerlerinde aynı nitelikteki uzmanlık gerektiren işler bakımından bu istisna en fazla 2 yabancı için uygulanmaktadır.
Eğitim ve Sağlık
Mesleki yeterlilik gerektiren eğitim görevlerinde MEB veya YÖK tarafından ön izin alınması gerekmektedir. Sağlık sektöründeki mesleki yeterlilik gerektiren görevlerde ise Sağlık Bakanlığından ön izin alınması zorunludur. Kamu sağlık kurumlarında belirli meslek ve görevlerde çalışacak yabancılar bakımından istihdam, ücret ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmamaktadır.
Ev Hizmetleri
Ev hizmetlerinde yabancıların esas olarak çocuk, engelli veya yaşlı bakımı ile hasta refakati işlerinde çalıştırılması mümkündür. Başvuruda bakım yapılacak kişinin durumu ile işverenin geliri, mal varlığı ve sosyo-ekonomik durumu da değerlendirilmektedir.
Havacılık ve Kamu Projeleri
Yabancı bayrak taşıyıcı havayolu şirketlerinin Türkiye temsilciliklerinde belirli üst düzey yönetici ve uzmanlık gerektiren görevlerde çalışan yabancılar bakımından istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmamaktadır. Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası projeler ile belirli kamu ihale ve sözleşmeleri kapsamında çalışacak yabancılar için de istihdam ve mali yeterlilik kriterlerine ilişkin özel istisnalar bulunmaktadır.
İleri Teknoloji, Ar-Ge ve Teknoparklar
İleri teknoloji gerektiren işlerde veya nitelikli yabancı işgücüne ihtiyaç duyulan yatırımlarda, Genel Müdürlüğün uygun görmesi halinde genel kriterler kısmen veya tamamen uygulanmayabilir.
Ar-Ge ve tasarım merkezleri ile teknoloji geliştirme bölgelerinde çalışacak yabancılarda ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü aranmakta ve istihdam ile mali yeterlilik kriterleri uygulanmamaktadır.
Turizm
Turizm sektöründe bazı uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde, işyerinde en az 10 Türk çalışan bulunması halinde istihdam kriteri uygulanmayacaktır.
Ayrıca belgeli turizm işletmelerindeki belirli küçük işletmeler için 2, sağlık turizmi alanında yetkilendirilmiş aracı kuruluşlar için 5 yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmadığı özel düzenlemeler bulunmaktadır.
Hayvancılık
Hayvancılık işletmelerinde çoban ve hayvan bakıcısı istihdamı için işletmenin en az 200 küçükbaş, 100 besi büyükbaş, 50 süt büyükbaş veya 75 karma büyükbaş hayvan varlığına sahip olması gerekmektedir. Bu şartları sağlayan işletmelerde hayvan sayısına göre en fazla 3 yabancıya kadar istihdam kriteri uygulanmadan çalışma izni düzenlenebilir ve mali yeterlilik kriteri de uygulanmaz.
Yeni işyeri açan veya işyerine ortak olan yabancının çalışma izni başvurusunda, genel olarak işyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL, yabancının sermaye payının en az 500.000 TL ve ortaklık oranının en az %20 olması gerekmektedir.
Ayrıca işyerinde en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi esastır. Ancak yabancının sermaye payı 100.000 ABD Doları veya üzerinde ise bu sermaye ve istihdam kriterleri uygulanmayacaktır.
Bazı yabancılar bakımından istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri uygulanmamaktadır. Çalışma izninden muaf olan yabancılar;
NOT: Muafiyet tek başına çalışma izni verilmesi yönünden mutlak hak sağlamamaktadır.
*Yabancı Öğrenciler: Türkiye’de ön lisans ve lisans düzeyinde örgün eğitim gören yabancı öğrenciler, öğrenimlerinin ilk yılını tamamladıktan sonra kısmi süreli çalışabilmektedir. Lisansüstü öğrenciler bakımından bu sınırlama uygulanmamaktadır.
5 Türk çalışan şartı tamamen kaldırıldı mı?
Hayır. Genel kural olarak her yabancı için 5 Türk çalışan şartı devam etmektedir. Ancak 3 Ağustos 2026 düzenlemesiyle bazı yabancılar ve sektörler bakımından bu kriterin uygulanmadığı özel durumlar getirilmiştir.
Son yıl net satışım 50 milyon TL ise 5 Türk çalışan şartı aranır mı?
İşyerinin son yıl net satış tutarı 50 milyon TL veya daha fazla ise, 5 yabancıya kadar yapılan başvurularda istihdam kriteri uygulanmaz. Ancak mali yeterlilik ve diğer çalışma izni şartları ayrıca değerlendirilir.
Türkiye’de daha önce en az 1 yıl bulunmuş yabancı için kaç Türk çalışan gerekir?
Başvuru tarihinden önceki son 3 yıl içinde en az 1 yıl çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında Türkiye’de yasal olarak bulunmuş yabancılar bakımından ilk 3 yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz. Ancak yabancı çalışan sayısı Türk çalışan sayısını aşamaz.
İmalat sektöründe 5 Türk çalışan şartı var mı?
İlave yabancı işgücüne ihtiyaç duyulması halinde 31 Aralık 2027 tarihine kadar her 5 Türk çalışan için 1 yabancı bakımından istihdam kriteri uygulanmaz.
Kümes hayvancılığı ve geri dönüşüm sektörlerinde 5 Türk çalışanı olmayan işyerleri yabancı çalıştırabilir mi?
Evet. 5 Türk vatandaşından az çalışanı bulunan işyerlerinde, yabancı çalışan sayısının Türk çalışan sayısını aşmaması şartıyla 2 yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.
İstihdam kriteri ile mali yeterlilik kriteri aynı şey midir?
Hayır. İstihdam kriteri Türk çalışan sayısıyla; mali yeterlilik kriteri ise sermaye, net satış veya ihracat tutarıyla ilgilidir. Bir istisnanın yalnızca istihdam kriterini kaldırması, mali yeterlilik kriterinin de kaldırıldığı anlamına gelmez.
İstisnadan yararlanan yabancıya çalışma izni kesin olarak verilir mi?
Hayır. İstisna yalnızca ilgili değerlendirme kriterinin uygulanmaması anlamına gelir. Çalışma izni başvurusu diğer yasal şartlar ve uluslararası işgücü politikası kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Yabancı çalışma İzni başvurusu İçin
İletişime Geçin!
