Erdal Nuhbasa – Hukuk ve Danışmanlık Bürosu – Hizmetlerimiz
Erdal Nuhbasa – Hukuk ve Danışmanlık Bürosu – Hizmetlerimiz
Sosyal medyada yapılan hakaret içerikli yorumlar, paylaşımlar ve özel mesajlar kişilerin onur ve saygınlığını zedeleyebilir. Bu tür ifadeler, olayın özelliklerine göre hem ceza hukuku hem de tazminat bakımından hukuki sonuçlar doğurabilir.
Sosyal medyada hakaret eden kişi hapis cezası alır mı? Hakaret nedeniyle tazminat davası açılabilir mi? Hakaret eden kişiden ne kadar tazminat talep edilebilir? Hakaret suçunda önödeme nedir? Önödeme yapılması hâlinde mağdurun tazminat hakkı ortadan kalkar mı? Bu yazımızda, sosyal medyada hakaret nedeniyle başvurulabilecek hukuki yolları ve merak edilen temel soruları ele alıyoruz.
Hakaret suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde düzenlenmiştir.
Kanuna göre bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi ya da sövme yoluyla kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırılması hakaret suçunu oluşturmaktadır.
Hakaret suçunun oluşması için eylemin mutlaka yüz yüze gerçekleştirilmesi gerekmez. Sosyal medya platformları, internet siteleri ve dijital iletişim araçları üzerinden gerçekleştirilen eylemler de suçun unsurlarının bulunması hâlinde hakaret kapsamında değerlendirilebilir.
Örneğin;
somut olayın özelliklerine göre hakaret suçunu oluşturabilir.
Ancak her olumsuz yorum veya ağır eleştiri hakaret suçu değildir. Kullanılan ifadelerin niteliği, paylaşımın bağlamı, ifade özgürlüğü ve eleştiri hakkı birlikte değerlendirilmelidir.
Sosyal medyada hakaret eden kişiler hakkında üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülmektedir. Hakaret suçunun alenen işlenmesi halinde ise verilecek ceza altıda bir oranında artırılır. Örneğin, herkese açık bir sosyal medya hesabında yapılan hakaret içerikli paylaşım aleniyet unsurunu taşır.
Bunun yanında TCK m. 125/3 kapsamında;
a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,
b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,
c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,
Bu durumlarda cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
Hakaret suçunda önödeme uygulaması, failin belirlenen tutarı Devlete ödemesi halinde ceza soruşturmasının veya kovuşturmasının kanunda öngörülen şekilde sona ermesini sağlayan bir usuldür. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçu hariç olmak üzere TCK’nın 125. maddesinde düzenlenen hakaret suçları önödeme kapsamındadır.
En basit haliyle; sosyal medya üzerinden hakaret ettiğiniz için hakkınızda soruşturma başlatıldığını düşünelim. Savcılık tarafından önödeme bildirimi yapılır ve belirtilen tutarı yasal süresi içinde öderseniz hakkınızda kamu davası açılmaz. Dava açılmışsa kanundaki şartlarla davanın düşmesine karar verilir. Ödeme yapılmazsa ceza yargılaması devam eder.
Önödeme tutarı mağdura değil Devlete ödenir. Bu nedenle hakaret eden kişinin önödeme yapması, mağdurun manevi tazminat talep etme hakkını ortadan kaldırmaz. Mağdur, şartları varsa ayrıca hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilir.
Hakaret suçunda şikayet süresi, hakarete uğrayan kişi, hakareti ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 aydır. Ancak şikayet süresi, hakaretin gerçekleştiği tarihten itibaren her durumda 2 yılı geçemez.
Örneğin, sosyal medyada 10 Ocak 2026 tarihinde hakarete uğrayan ve hakaret eden kişinin kimliğini aynı gün öğrenen kişi, kural olarak 10 Temmuz 2026 tarihine kadar şikayetçi olmalıdır. Failin kimliği daha sonra öğrenilse bile olay tarihinden itibaren 2 yıllık üst sınır aşılmaz. Bu süreler, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret gibi resen soruşturulan istisnai durumlarda uygulanmaz.
Sosyal medyada hakarete uğrayan kişi, hakaret eden kişiye karşı manevi tazminat davası açabilir. Instagram, X, Facebook, TikTok ve diğer platformlarda yapılan hakaret içerikli yorumlar, aşağılayıcı paylaşımlar ve küçük düşürücü açıklamalar nedeniyle manevi tazminat talep edilebilir.
Sosyal medyada hakaret nedeniyle açılan manevi tazminat davasında mahkeme, kişinin yaşadığı manevi zararın karşılanması için uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir. Tazminat miktarı belirlenirken hakaretin ağırlığı, paylaşımın ulaştığı kişi sayısı ve mağdur üzerindeki etkisi dikkate alınır.
Evet, ceza davası açılmadan manevi tazminat davası açılabilir bunlar ayrı iki davadır. Hakarete uğrayan kişi, ceza soruşturmasını veya davasının sonuçlanmasını beklemeden manevi tazminat davası açabilir. Ceza davası açılmamış olması, kişinin tazminat talep etmesine engel değildir.
Sosyal medyada hakaret nedeniyle açılan manevi tazminat davaları genellikle 1-2 yıl içerisinde sonuçlanabilir. Ancak mahkemenin iş yoğunluğu, delillerin toplanması, tarafların dinlenmesi ve bilirkişi incelemesi gibi nedenlerle dava süresi uzayabilir.
Sosyal medyada hakaret nedeniyle açılacak manevi tazminat davalarında talep edilebilecek tutar için kanunda belirlenmiş sabit bir alt veya üst sınır bulunmamaktadır. Bu nedenle davacı, olayın ağırlığına göre 10.000 TL, 25.000 TL, 50.000 TL veya 100.000 TL gibi farklı tutarlarda manevi tazminat talep edebilir. Ancak talep edilen miktarın tamamına hükmedileceği anlamına gelmez.
Hakaret içerikli yorumların ekran görüntüleri, paylaşım bağlantıları (URL), mesaj kayıtları, video ve ses kayıtları delil olarak kullanılabilir. İçeriğin hangi hesaptan ve ne zaman paylaşıldığının belirlenebilmesi de önemlidir.
Sosyal medyada hakaret nedeniyle manevi tazminat davası açmak isteyen kişiler, Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesinde düzenlenen zamanaşımı sürelerine dikkat etmelidir. Buna göre dava, hakarete uğrayan kişinin zararı ve sorumlu kişiyi öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde, her halde hakaretin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır
Hakaret Suçu ve Tazminat Davası Hakkında Sorular İçin
İletişime Geçin!
